İşçi ve Memur Sendikalarında Genel Kurul Kaç Yılda Bir Yapılır?

Türkiye'de işçi ve memur sendikalarında genel kurul en geç 4 yılda bir yapılmak zorundadır. Yazımızda sendika şubelerinin, genel merkezlerinin ve konfederasyonların genel kurul yasal süreçlerini inceleyeceğiz.

İşçi Sendikaları ve Konfederasyonlarında Genel Kurul Süresi

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 12. maddesine göre; hem işçi sendikası genel merkezleri hem şubeleri hem de üst kuruluş olan konfederasyonlar (TÜRK-İŞ, DİSK, HAK-İŞ vb.) olağan genel kurullarını en geç 4 yılda bir yapmak zorundadır. Sendikalar kendi iç tüzüklerinde belirtmek şartıyla bu süreyi daha kısa (örneğin 2 veya 3 yılda bir) tutabilirler; ancak 4 yıllık yasal üst sınır hiçbir şekilde aşılamaz.

Memur Sendikaları ve Konfederasyonlarında Genel Kurul Süresi

Kamu görevlileri sendikaları 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na tabidir. Bu kanunun 10. maddesi uyarınca memur sendikaları, şubeleri ve konfederasyonları (MEMUR-SEN, KAMU-SEN, KESK vb.) olağan genel kurullarını en geç 4 yılda bir gerçekleştirmekle yükümlüdür. İşçi sendikalarında olduğu gibi tüzükle bu süre kısaltılabilir ancak uzatılamaz.

sendika genel kurulu toplantısı

İşçi ve Memur Sendikalarında İlk Genel Kurul ve Evrak Bildirim Zorunluluğu

• İlk Genel Kurul: Hem işçi hem de memur sendikalarında, tüzel kişilik kazanılmasından veya şubenin resmen kurulmasından itibaren en geç 6 ay içinde ilk genel kurulun yapılması ve zorunlu organların oluşturulması emredici hükümdür. Aksi takdirde yetkili makamlarca fesih davası açabilir.
• Gündem ve Raporlar: Genel kurul gündemi, faaliyet ve denetleme kurulu raporları ile bütçe teklifleri, toplantı tarihinden en az 15 gün önce delegelere veya üyelere yazılı ya da elektronik ortamda bildirilmek zorundadır.

Sendikalarda Olağanüstü Genel Kurul Şartları

Sendikalarda olağanüstü genel kurul, yönetim veya denetleme kurulunun gerekli gördüğü hallerde ya da genel kurul delege (veya üye) tam sayısının 1/5'inin (beşte birinin) gerekçeli yazılı talebi üzerine toplanır. Talep şartı sağlandığı takdirde olağanüstü genel kurulun 60 gün içinde gerçekleştirilmesi mecburidir.

📌 Sendika Genel Kurulları İçin Hukuki İpuçları ve Nisaplar

• Seçim Kurulu ve Seçim Hakimi Denetimi: Sendika genel kurullarında organ seçimlerinin yasal olarak geçerli olabilmesi için toplantı önceden seçim kuruluna bildirilir. Seçimler İlçe Seçim Kurulu Başkanı Hakim gözetiminde, gizli oy ve açık tasnif esasına göre yürütülür.

• Toplantı Yeter Sayısı: Genel kurulun açılabilmesi için üye veya delege tam sayısının salt çoğunluğu (yarıdan bir fazlası) şarttır. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantı en çok 15 gün sonraya bırakılır. İkinci toplantıda salt çoğunluk aranmaz ancak hazır bulunan üye/delege sayısı, toplam üye/delege tam sayısının 1/3'ünden (üçte birinden) az olamaz.

• Karar Yeter Sayısı: Genel kurulta kararlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır. Ancak bu sayı hiçbir durumda üye veya delege tam sayısının 1/4'ünden (dörtte birinden) az olamaz. Tüzük değişikliği veya fesih gibi kritik kararlarda ise tüzükte daha yüksek bir oran yoksa direkt üye/delege tam sayısının salt çoğunluğu aranır.

• Bakanlık Bildirim Süresi: Genel kurul sonuçları, seçilen organlar ve tüzük değişiklikleri, genel kurul tarihini izleyen 15 gün içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ve ilgili mülki idare amirliğine (Valilik) teslim edilmelidir.

---

Yazı dizimizin yarınki bölümünde, "Dernekler ve Spor Kulüplerinde İlk ve Olağan Genel Kurul Süreleri" konusunu ele alacağız. Sormak istediğiniz soruları yorumlar kısmından bizlere iletebilirsiniz.

Mevzuat Kaynağı: T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)